Phương pháp luận là gì? Nhiệm vụ, phân loại và ý nghĩa

Trong nghiên cứu khoa học chúng ta thường gặp thuật ngữ phương pháp luận. Nó bao gồm những lý thuyết liên quan tới cơ chế sáng tạo, những quan điểm tiếp cận với nền khoa học, cùng hệ thống lý thuyết về những phương pháp kĩ thuật và logic tiến hành nghiên cứu về một công trình khoa học.

hinh-anh-phuong-phap-luan-la-gi-1

Bên cạnh những người đã hiểu rõ về khái niệm này thì vẫn có một số người thắc mắc phương pháp luận là gì? Để có câu trả lời chính xác nhất, bạn hãy cùng Luận văn 24 tìm hiểu bài viết sau đây nhé.

Khái niệm phương pháp luận là gì?

Phương pháp luận là học thuyết hoặc lý luận về phương pháp. Nó bao gồm hệ thống những quan điểm chỉ đạo và xây dựng các nguyên tắc thành phương pháp, giúp xác định phạm vi và khả năng áp dụng của phương pháp phù hợp với những mục tiêu nhằm mang tới hiệu quả tối đa.

Phương pháp luận là một khái niệm tương đối rộng và khó có định nghĩa chính xác. Tuy nhiên chúng ta vẫn có thể hiểu phương pháp luận theo một cách hiểu đơn giản nhất. Đó là phương pháp luận sẽ bao gồm hệ thống các phương pháp và thế giới quan của con người. Người ta sẽ sử dụng các phương pháp và nguyên tắc đó để có thể giải quyết được vấn đề đã đặt ra sao cho có hiệu quả cao nhất.

Nhiệm vụ của phương pháp luận

Phương pháp luận nghiên cứu có những nhiệm vụ cơ bản mà bạn cần biết sau:

  • Nghiên cứu giúp làm sáng tỏ về bản chất của khoa học và các hoạt động nghiên cứu khoa học. Đồng thời tổng kết ra những quy luật phát triển trong nền khoa học hiện đại.
  • Phương pháp luận nghiên cứu khoa học có nhiệm vụ làm sáng tỏ những cơ chế tư duy sáng tạo đối với nhận thức của nhà khoa học đồng thời thể hiện các kỹ năng thực hàng sáng tạo của họ.
  • Phương pháp luận nghiên cứu khoa học giúp hiểu rõ được phương pháp nghiên cứu khoa học không chỉ thuộc vào logic của sự nhận thức mà nó còn thuộc cấu trúc nội dung của một kiến trúc khoa học. Vì vậy phương pháp luận nghiên cứu khoa học vừa giúp xác định những bước đi của tiến trình nghiên cứu lại vừa tìm ra cấu trúc logic về nội dung của những công trình và kiến trúc khoa học đó.
  • Phương pháp luận nghiên cứu khoa học cũng luôn chú trọng tới các phương pháp tổ chức, quản lý và nghiên cứu những hoạt động khoa học công nghệ. Nó được xem là một khâu ứng dụng một cách chính xác nhất về những thành tựu khoa học, giúp nâng cao về nguồn năng lực khoa học nhằm tổ chức một quá trình nghiên cứu với kết quả cao nhất.

Phân loại phương pháp luận

hinh-anh-phuong-phap-luan-la-gi-2

Phương pháp luận chính là một trong ba bộ phận quan trọng của khoa học. Người ta thường phân chia phương pháp luận sẽ được chia làm 3 cấp độ cụ thể như sau:

  • Phương pháp luận ngành: Đây chính là phương pháp luận dành cho các ngành cụ thể. Chẳng hạn như các ngành văn học, kiểm toán, ngành triết học.
  • Phương pháp luận chung: Các quan điểm và nguyên tắc áp dụng dưới dạng chung hơn so với cấp độ ngành. Dùng để xác định phương pháp luận của nhóm ngành có đối tượng nghiên cứu chung chung.
  • Phương pháp luận chung nhất: Đây là cấp độ khái quát về các quan điểm và các nguyên tắc chung nhất. Được sử dụng để xác định những phương pháp luận ngành, phương pháp luận chung và các phương pháp hoạt động cụ thể trong nhận thức và thực tiễn.

Ý nghĩa của phương pháp luận nghiên cứu khoa học

Sau khi tìm hiểu khái niệm phương pháp luận là gì, ý nghĩa của phương pháp luận ra sao là thắc mắc mà rất nhiều người đã đặt ra. Dưới đây là một số nội dung có liên quan tới ý nghĩa phương pháp luận.

  • Đối với nghiên cứu khoa học, phương pháp luận giữ một vai trò khá quan trọng. Bởi bản chất của việc nghiên cứu khoa học đó là luôn luôn sáng tạo và tìm tòi không có giới hạn đối với sự phát triển. Khi hoàn thiện được phương pháp luận nghiên cứu khoa học sẽ giúp cho các nhà khoa học và các nhà chuyên môn có tiền đề tìm kiếm ra được những cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu mới. 

Thông qua đó, các nhà khoa học có thể định hướng được hướng đi đúng đắn cho nghiên cứu một công trình hay đề tài nghiên cứu nào. Phương pháp luận cũng giúp mang tới các giá trị tri thức, giá trị đối với thực tiễn và lý luận để giúp nâng cao nhận thức về thế giới và sự cải tạo trong thế giới.

hinh-anh-phuong-phap-luan-la-gi-3

  • Trong thế giới hiện đại như ngày nay, để có thể hoàn thành bất cứ công việc nào được chất lượng nhất đều đòi hỏi các nhà chuyên môn phải là người sáng tạo, có thức tìm tòi và phát hiện ra các phương pháp tạo động mới. Nếu như thiếu đi sự sáng tạo thì chắc chắn sẽ không có chỗ đứng vững trong cuộc sống hiện đại này. 

Do đó nắm vững phương pháp luận nó không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp mà còn mang nhiều ý nghĩa đối với các nhà chuyên môn trong những lĩnh vực hoạt động thực tiễn.

Tóm lại có thể nói rằng phương pháp luận nghiên cứu khoa học chính là bộ phận quan trọng của khoa học. Việc hoàn thiện được phương pháp nghiên cứu khoa học chính là sự tự ý thức được về sự phát triển của bản thân khoa học. Không chỉ những nhà nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp mới cần tìm hiểu về phương pháp luận mà ngay cả các nhà chuyên môn trong các lĩnh vực hoạt động thực tiễn cũng cần phải nắm vững về phương pháp này.

Nguồn: Luanvan24.com

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Bài viết liên quan

0988 55 2424
Chat Zalo
Zalo: 0988.55.2424