Nghiên cứu định tính là gì? Tại sao cần nghiên cứu định tính?

Khi làm luận văn hay nghiên cứu khoa học, chắc chắn bạn đã nghe thấy rất nhiều lần từ khóa “nghiên cứu định tính”. Vậy nghiên cứu định tính là gì? Tại sao sử dụng phương pháp này và vai trò của nghiên cứu định tính là gì. Mọi thông tin chi tiết về nghiên cứu định tính sẽ được Luận văn 24 chia sẻ trong bài viết sau đây.

hinh-anh-nghien-cuu-dinh-tinh-la-gi-1

Nghiên cứu định tính là gì?

Nghiên cứu định tính là một dạng nghiên cứu thường được sử dụng để thăm dò, tìm hiểu ý kiến của mọi người để tìm ra kết quả. Nó được sử dụng không chỉ ở các ngành khoa học truyền thống mà còn được sử dụng để nghiên cứu thị trường. Mục đích của nghiên cứu định tính là thu thập một sự hiểu biết sâu sắc về hành vi con người và lý do ảnh hưởng đến các hành vi này. 

Nghiên cứu định tính sẽ cung cấp thông tin toàn diện về các đặc điểm môi trường xã hội nơi nghiên cứu, dựa trên chiến lược nghiên cứu linh hoạt và tính biện chứng. Trong nghiên cứu định tính, thông thường các câu hỏi sẽ được chuẩn bị trước nhưng sẽ được điều chỉnh khi có những thông tin mới xuất hiện trong quá trình thu thập. Hiểu rõ nghiên cứu định tính là gì sẽ giúp bạn thực hiện phương pháp này một cách hiệu quả hơn.

Tại sao cần nghiên cứu định tính?

Nghiên cứu chính là một quá trình đi tìm kiếm các thông tin đã được khái quát hóa để áp dụng vào thực tiễn và giải thích được nhiều hiện tượng. Để có thể thực hiện được công việc này thì bắt buộc nhà nghiên cứu phải xác nhận được nguồn chính xác. Tùy vào từng loại số liệu cần thu thập mà người ta sẽ sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác nhau. Khi nào cần sử dụng đến các thông tin định tính thì sẽ cần sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính.

Đặc trưng của nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính liên quan trực tiếp đến mô tả, giải thích và các yếu tố chủ quan liên quan đến người nghiên cứu. Mục đích của nghiên cứu định tính là giúp trả lời những câu hỏi nghiên cứu bằng các dữ liệu có tính chất giải thích và minh chứng cho các kết quả mà người nghiên cứu tìm ra. Tuy nhiên những kết quả này sẽ không được chứng thực bằng các mô hình toán học, kinh tế lượng như trong phương pháp nghiên cứu định lượng.

Nghiên cứu định tính đặc biệt được dùng để trả lời tất cả các câu hỏi mà nghiên cứu định lượng chưa thực hiện được. Việc này nhằm tạo ra hướng nghiên cứu mới khi sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học.

Đây là một phương pháp không hề dễ sử dụng bởi nó đòi hỏi trình độ và năng lực của người nghiên cứu rất cao. Việc phân tích số liệu có chính xác và hiệu quả hay không phụ thuộc vào năng lực và tư duy lý luận của tác giả.

Các phương pháp nghiên cứu định tính

Dựa vào khái niệm nghiên cứu định tính là gì, chúng ta có thể thấy rõ được 3 phương pháp định tính cơ bản là phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm và quan sát.

hinh-anh-nghien-cuu-dinh-tinh-la-gi-2

Phỏng vấn sâu

Phỏng vấn không cấu trúc

Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất trong nghiên cứu các vấn đề xã hội. Khi sử dụng phương pháp này, các nhà nghiên cứu cần xác định được chủ đề cần phỏng vấn. Hình thức phỏng vấn không cấu trúc sẽ khiến người được phỏng vấn thấy thoải mái vì nó giống như cuộc trò chuyện bình thường. Phương pháp này cho phép người phỏng vấn có thể thay đổi nội dung sao cho phù hợp với ngữ cảnh của cuộc phỏng vấn.

Phỏng vấn bán cấu trúcLà phỏng vấn dựa theo danh mục câu hỏi hoặc các chủ đề cần đề cập đến. Người phỏng vấn có thể thay đổi thứ tự các câu hỏi tùy thuộc vào từng đặc điểm của đối tượng.

Phỏng vấn có cấu trúc hoặc hệ thống: Là phương pháp phỏng vấn tất cả các đối tượng với các câu hỏi như nhau. Thông tin thu thập được khi sử dụng phương pháp này ở nhiều dạng có thể là các con số hoặc dữ liệu đong đếm được.

Thảo luận nhóm

Phương pháp nghiên cứu thảo luận nhóm chỉ được sử dụng khi cần phân tích trong thảo luận nhóm chứ không phải là cá nhân. Một nhóm thường có từ 6 đến 8 người và có chung một hoặc một vài đặc điểm nhất định. Thảo luận nhóm có thể cung cấp được một khối lượng lớn thông tin đáng kể và có giá trị trong việc tìm hiểu, đánh giá quan niệm, thái độ cũng như hành vi của cộng đồng.

Phương pháp quan sát

Tìm hiểu phương pháp quan sát trong nghiên cứu định tính là gì sẽ giúp bạn vận dụng nó hiệu quả nhất. Nếu như phương pháp phỏng vấn cung cấp các thông tin về thái độ cũng như quan niệm của đối tượng thì phương pháp quan sát sẽ giúp cung cấp các thông tin về hành vi thực để tác giả hiểu rõ hơn về hành vi cần nghiên cứu.

Khi sử dụng phương pháp này, người ta có thể quan sát trực tiếp các hành vi xảy ra thực tế đặc biệt là các dấu hiệu hành vi. Có rất nhiều hình thức có thể dùng để quan sát như tham gia hoặc không tham gia, công khai/ bí mật, một lần/ lặp lại,…. 

Khi làm đề tài nghiên cứu định tính, tác giả có thể lựa chọn sử dụng một trong 3 phương pháp trên để dễ dàng thu thập thông tin cho quá trình nghiên cứu.

Ưu nhược điểm của phương pháp nghiên cứu định tính

Mỗi một phương pháp thì đều có ưu và nhược điểm riêng của mình. Phương pháp nghiên cứu định tính cũng vậy.

hinh-anh-nghien-cuu-dinh-tinh-la-gi-3

Ưu điểm

Các nhà nghiên cứu khi sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính thì sẽ có cái nhìn sâu sắc về một lĩnh vực. Như vậy thì họ sẽ có thể tìm ra được những vấn đề thường bị bỏ sót. Việc mô tả định tính đóng một vai trò quan trọng trong việc đề xuất các mối quan hệ, nguyên nhân, hiệu ứng và quy trình.

Phân tích định tính không cần phải chính xác đến từng con số nhưng lại phản ánh chính xác thực trạng xã hội. Trong trường hợp người viết muốn khám phá sâu sắc đến từng khía cạnh thì nên sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính. Ngoài ra thì quy trình nghiên cứu định tính cũng đơn giản và không quá phức tạp để thực hiện.

Nhược điểm

Phương pháp nghiên cứu định tính tốn khá nhiều thời gian và chi phí nên thường là chỉ sử dụng với quy mô mẫu nhỏ. Chính vì thế, độ tin cậy không được kiểm chứng trên một số lượng lớn. Hơn nữa để đảm bảo người nhận phỏng vấn thoải mái bày tỏ quan điểm thì người phỏng vấn phải có kỹ thuật khá cao.

Ví dụ về nghiên cứu định tính

Trước khi nêu ví dụ cụ thể thì bạn cần biết nghiên cứu định tính thường được sử dụng trong những dự án nghiên cứu nào. Ứng dụng phổ biến nhất của phương án nghiên cứu định tính là trong dự án nghiên cứu thị trường và các nghiên cứu khoa học chuyên sâu về một khía cạnh, lĩnh vực. Sau đây là một số ví dụ về phương pháp nghiên cứu định tính:

Ví dụ 1: 

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thu thập và phân tích các dữ liệu trong bài nghiên cứu “Tác động của thể chế tới quá trình ra quyết định: Nghiên cứu tình huống ngân hàng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ vay vốn ở Mỹ và Việt Nam” thì người nghiên cứu sẽ muốn biết được nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ là như thế nào và thái độ của họ đối với các thủ tục cho vay ra sao,…

Ví dụ 2:

Khi các nhà quản trị muốn nghiên cứu về hành vi của người tiêu dùng để biết đặc điểm sản phẩm ưa thích hoặc thái độ của khách hàng đối với cách truyền thông thì họ cần sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính.

Nội dung trên đây là những thông tin chi tiết về nghiên cứu định tính là gì. Mong rằng những chia sẻ này của Luận Văn 24 có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về phương pháp nghiên cứu khoa học này để áp dụng thành công vào bài nghiên cứu, luận văn, tiểu luận,… của mình. Chúc bạn thành công.

Nguồn: Luanvan24.com

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Bài viết liên quan

Contact Me on Zalo
0988 55 2424