Khái niệm lạm phát là gì? Nguyên nhân gây ra lạm phát?

Lạm phát được coi là một thực trạng phức tạp của một nền kinh tế. Nếu lạm phát vượt quá một tỷ lệ vừa phải, nó có thể tạo ra những tình huống tai hại cho một nền kinh tế, do đó cần có những phương pháp đúng đắn để kiểm soát lạm phát. Trong bài viết dưới đây, Luận văn 24 sẽ cùng bạn tìm hiểu khái niệm lạm phát là gì, nguyên nhân, ảnh hưởng và chính sách kiểm soát lạm phát.

Hinh-anh-khai-niem-lam-phat-la-gi-1
Khái niệm lạm phát là gì?

Khái niệm lạm phát là gì?

Theo Wikipedia, “Trong kinh tế vĩ mô, lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian và sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó.” Nói cách khác, khi giá cả tăng lên, một đơn vị tiền tệ sẽ mất giá trị vì nó mua được ít hàng hóa/ dịch vụ hơn so với thời kỳ trước.

Lạm phát thường được biểu thị dưới dạng phần trăm, nó cho thấy sức mua của đồng tiền của một quốc gia giảm. Sự suy giảm sức mua này tác động đến chi phí sinh hoạt chung của công chúng, dẫn đến giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế. 

Nguyên nhân gây ra lạm phát

Sau khi hiểu được khái niệm lạm phát là gì, hãy cùng Luận văn 24 tìm hiểu về các nguyên nhân lạm phát nhé.

Lạm phát do cầu kéo

Lạm phát do cầu kéo xảy ra khi tổng cầu về hàng hóa và dịch vụ của một nền kinh tế tăng nhanh hơn khả năng sản xuất của nền kinh tế. Nó tạo ra khoảng cách cung cầu với nhu cầu cao hơn và cung thấp hơn, dẫn đến giá cả cao hơn.

Lạm phát do chi phí đẩy

Lạm phát do chi phí đẩy là kết quả của việc tăng giá của các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất. Ví dụ như tăng chi phí lao động để sản xuất hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ hoặc tăng chi phí nguyên vật liệu. Những phát triển này dẫn đến chi phí sản phẩm hoặc dịch vụ hoàn thiện cao hơn và góp phần vào lạm phát.

Lạm phát tích hợp

Lạm phát tích hợp là nguyên nhân thứ ba liên kết với các kỳ vọng thích ứng. Khi giá hàng hóa và dịch vụ tăng lên, lao động mong đợi và đòi hỏi nhiều chi phí / tiền lương hơn để duy trì đời sống sinh hoạt của họ. Tiền lương của họ tăng lên dẫn đến chi phí hàng hóa và dịch vụ cao hơn, và vòng xoáy giá tiền lương này tiếp tục như một yếu tố gây ra yếu tố kia và ngược lại.

Lạm phát do cầu thay đổi

Một cách nôm na, khi mặt hàng này cầu giảm, thì mặt hàng kia cầu sẽ tăng. Trong một vài trường hợp khác, mặt hàng có lượng cầu bị giảm nhưng trên thực tế lại không giảm giá, còn mặt hàng cầu tăng thì trên thực tế lại không tăng giá sẽ dẫn đến tình trạng mức giá chung tăng một cách vượt trội. Đó là lạm phát do cầu thay đổi.

Lạm phát tiền tệ

Lượng tiền tệ có trong nền kinh tế sẽ quyết định giá trị của đồng tiền và sự gia tăng khối lượng tiền tệ chính là nguyên nhân gây ra lạm phát. 

Hinh-anh-khai-niem-lam-phat-la-gi-2
Lạm phát do cầu kéo là một trong những nguyên nhân gây ra lạm phát

Đo lường lạm phát

Đến đây, hẳn các bạn đã có cái nhìn rõ hơn về câu hỏi khái niệm lạm phát là gì cũng như nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Vậy người ta đo lường lạm phát bằng cách nào?

Mỗi quốc gia có cách đo lường lạm phát khác nhau với các chỉ số khác nhau như PCE, GDP, WPI,… Nhưng chỉ số thông dụng nhất mà hầu hết các quốc gia phải tính toán để đo lường lạm phát chính là chỉ số giá tiêu dùng CPI và chỉ số giá nhà sản xuất PPI.

Chỉ số giá tiêu dùng CPI

Chỉ số CPI là một thước đo xem xét mức giá bình quân gia quyền của một rổ hàng hóa và dịch vụ phục vụ nhu cầu chính của người tiêu dùng, bao gồm phương tiện đi lại, thực phẩm và chăm sóc y tế. 

CPI được tính bằng cách lấy sự thay đổi giá của từng mặt hàng trong rổ hàng hóa được xác định trước và tính trung bình dựa trên trọng lượng tương đối của chúng trong cả rổ. Giá đang được xem xét là giá bán lẻ của từng mặt hàng có sẵn để mua đối với từng công dân. 

Những thay đổi trong chỉ số CPI được sử dụng để đánh giá những thay đổi của giá cả liên quan đến chi phí sinh hoạt, khiến nó trở thành một trong những số liệu thống kê được sử dụng thường xuyên nhất để xác định các giai đoạn lạm phát hoặc giảm phát.

CPI = (Chi phí của giỏ thị trường trong năm nhất định) / (Chi phí của giỏ thị trường trong năm gốc) x 100

Chỉ số giá nhà sản xuất PPI

Chỉ số giá sản xuất là một nhóm chỉ số đo lường sự thay đổi trung bình của giá bán mà các nhà sản xuất hàng hóa và dịch vụ trong nước nhận được theo thời gian. PPI đo lường sự thay đổi giá cả từ quan điểm của người bán và khác với chỉ số CPI đo lường sự thay đổi giá cả từ quan điểm của người mua.

Ảnh hưởng của lạm phát

Nhiều người nghĩ rằng, lạm phát chỉ mang đến những ảnh hưởng tiêu cực mà không hề biết rằng, quốc gia nào có tỷ lệ lạm phát nhẹ và ổn định sẽ được cho là quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế ổn định. Hãy cùng tìm hiểu những ảnh hưởng của lạm phát dưới đây để hiểu rõ hơn khái niệm lạm phát là gì.

Hinh-anh-khai-niem-lam-phat-la-gi-3
Ảnh hưởng của lạm phát đến kinh tế

Tiêu cực

Lạm phát đẩy chi phí

Khi lạm phát xuất hiện, nhân viên sẽ yêu cầu tăng lương. Trong trường hợp tăng lương tập thể, những kỳ vọng lạm phát sẽ xuất hiện dẫn đến tình trạng lạm phát cao hơn trước, lạm phát lại tiếp tục lạm phát.

Với giá cả tăng nhanh, người tiêu dùng có thể có xu hướng thử và mua nhanh hơn trước khi giá tăng hơn nữa. Việc vơ vét hàng hóa, đầu cơ tích trữ làm mất cân bằng cung cầu trên thị trường, tạo ra tình trạng thiếu thốn hàng hóa, nhất là những người dân nghèo càng không có hàng hóa để sử dụng.

Lãi suất

Lạm phát gây ảnh hưởng tiêu cực lên nền văn hóa, chính trị và nhất là kinh tế, nếu lạm phát quá cao sẽ dẫn đến tình trạng suy thoái kinh tế. Tác động đầu tiên và rõ rệt nhất là lãi suất, lạm phát xuất hiện khiến lãi suất tăng cao. Lãi suất cao hơn sẽ làm tăng chi phí đi vay và làm chậm tốc độ đầu tư, tăng trưởng kinh tế. 

Thu nhập không bình đẳng

Trên danh nghĩa thu nhập của người lao động không hề thay đổi nhưng trên thực tế, thu nhập của họ lại giảm khi lạm phát xuất hiện. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người lao động mà còn ảnh hưởng đến lòng tin của họ với doanh nghiệp, với chính phủ.

Nợ quốc gia

Khi lạm phát tăng cao dẫn đến tỷ giá tăng, đồng tiền trong nước sẽ mất giá hơn so với nước ngoài, tình trạng nợ quốc gia các quốc gia đang phát triển có những khoản nợ nước ngoài sẽ ngày một trầm trọng hơn.

Tích cực

Mặc dù lạm phát đem đến nhiều điều tiêu cực cho đời sống sinh hoạt của người dân cũng như tiêu cực cho nền kinh tế nhưng nó cũng có nhiều lợi ích. Tốc độ phát triển kinh tế của một nước được cho là ổn định khi tốc độ lạm phát tự nhiên được duy trì ổn định ở mức 2 – 5 %. Khi đó:

  • Nhu cầu tiêu dùng tăng
  • Giảm tỷ lệ thất nghiệp
  • Vay nợ và đầu tư an toàn hơn
  • Chính phủ có nhiều sự lựa chọn về công cụ khi kích thích đầu tư vào nội tệ

Kiểm soát lạm phát

Việc một nước đang phát triển có thể kiểm soát được tỷ lệ lạm phát là rất khó. Vì vậy, chính phủ các quốc gia thực hiện một số biện pháp và xây dựng các chính sách để kiểm soát lạm phát.

Hinh-anh-khai-niem-lam-phat-la-gi-4
Kiểm soát lạm phát bằng chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ là một trong những biện pháp được chính phủ sử dụng phổ biến nhất để kiểm soát lạm phát. Trong chính sách tiền tệ, ngân hàng trung ương tăng lãi suất cho vay đối với các ngân hàng thương mại. Do đó, các ngân hàng thương mại tăng lãi suất tín dụng đối với công chúng. 

Trong tình huống như vậy, các cá nhân thích tiết kiệm tiền thay vì đầu tư vào các dự án mạo hiểm mới. Điều này sẽ làm giảm cung tiền trên thị trường, từ đó, lạm phát được kiểm soát. Lãi suất cao hơn cũng sẽ dẫn đến tỷ giá hối đoái cao hơn, giúp giảm áp lực lạm phát bằng cách:

  • Làm cho hàng nhập khẩu rẻ hơn. (giá hàng nhập khẩu thấp hơn)
  • Giảm cầu hàng xuất khẩu.
  • Tăng cường khuyến khích các nhà xuất khẩu cắt giảm chi phí.

Kiểm soát tiền lương

Nếu lạm phát là do lạm phát tiền lương, thì việc hạn chế tăng trưởng tiền lương có thể giúp kiềm chế lạm phát. Tăng lương thấp hơn giúp giảm lạm phát do chi phí đẩy và giúp kiềm chế lạm phát do cầu kéo.

Chính sách tài khóa

Hai thành phần chính của chính sách tài khóa là thu của chính phủ và chi của chính phủ. Chính phủ có thể tăng thuế (như thuế thu nhập và thuế VAT) và cắt giảm chi tiêu. Điều này cải thiện tình hình ngân sách của chính phủ và giúp giảm nhu cầu trong nền kinh tế.

Cả hai chính sách này đều làm giảm lạm phát bằng cách giảm sự tăng trưởng của tổng cầu. Nếu tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, giảm tốc độ tăng trưởng tổng cầu có thể làm giảm áp lực lạm phát mà không gây ra suy thoái.

Trên đây là những thông tin xoay quanh khái niệm lạm phát là gì. Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu một cách rõ ràng về định nghĩa cũng như nguyên nhân, ảnh hưởng của lạm phát đối với một nền kinh tế. Nếu bạn có điều gì thắc mắc, hãy liên hệ với Luận văn 24 chúng tôi qua hotline 0988 55 2424 hoặc Email: luanvan24@gmail.com để được giải đáp chi tiết.

Nguồn: Luanvan24.com

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Bài viết liên quan

0988 55 2424
Chat Zalo
Zalo: 0988.55.2424