Cạnh tranh là gì? Vai trò và các loại hình cạnh tranh

Cạnh tranh là gì?” Có vô số thông tin xoay quanh vấn đề cạnh tranh và bạn đang loay hoay không biết nên chắt lọc như thế nào? Ngày hôm nay, Luận Văn 24 sẽ giải đáp cho bạn vấn đề đó. Bài viết dưới đây bao gồm 3 phần: Khái niệm cạnh tranh, các loại hình cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh. Những thông tin dưới đây chắc chắn bạn sẽ nắm vững vấn đề cơ bản về cạnh tranh. 

hinh-anh-canh-tranh-la-gi-1
Cạnh tranh là gì?

Khái niệm cạnh tranh là gì?

Theo K. Marx (Các Mác): Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch.

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: Cạnh tranh (trong kinh doanh) là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu, nhằm dành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất.

Như vậy, có thể thấy, đặt trong hoàn cảnh, lĩnh vực khác nhau, khái niệm “Cạnh tranh” sẽ khác ở một vài đặc điểm. Tuy nhiên, chúng ta có thể rút ra khái niệm chung về cạnh tranh như sau: 

“Cạnh tranh là hành động đấu tranh chống lại các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mục đích giành được sự tồn tại, giành được lợi nhuận, địa vị, các phần thưởng hay những thứ khác.”

Đặt trong lĩnh vực kinh tế, cạnh tranh là quy luật của kinh tế thị trường. Bên cạnh đó, đây là việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, các cơ hội của doanh nghiệp để giành lấy phần thắng, phần hơn về mình trước các doanh nghiệp khác trong quá trình kinh doanh. Đây cũng là yếu tố bảo đảm sự phát triển bền vững của một doanh nghiệp. 

Các loại hình cạnh tranh

Bên cạnh việc trả lời câu hỏi: “Cạnh tranh là gì?”, chúng ta cần trả lời một số câu hỏi khác như: “Có mấy loại hình cạnh tranh” để hiểu về cạnh tranh một cách rõ ràng hơn.

Thứ nhất, căn cứ vào chủ thể tham gia thị trường

  • Cạnh tranh giữa người mua và người bán

Người mua muốn mua hàng hóa với giá thấp nhất, còn người bán lại muốn bán hàng hóa của mình với giá cao nhất. Sau khi thương lượng giữa hai bên, giá cuối cùng sẽ được hình thành.

  • Cạnh tranh giữa người mua với người mua

tùy thuộc vào mức độ cung cầu trên thị trường, mức độ cạnh tranh sẽ thay đổi. Khi lượng cung nhỏ hơn lượng cầu, giá cả hàng hóa sẽ tăng, cạnh tranh trở nên gay gắt, người mua phải chấp nhận giá cao hơn để mua được thứ mà họ cần.

  • Cạnh tranh giữa người bán và người bán

Đây là cuộc cạnh tranh giữa các nhà cung cấp hàng hóa để tranh giành khách hàng và chiếm thị trường, dẫn đến giá cả hàng hóa sẽ giảm xuống có lợi cho người mua.

hinh-anh-canh-tranh-la-gi-2
Các loại hình cạnh tranh phổ biến

Thứ hai, căn cứ vào phạm vi các ngành kinh tế 

  • Cạnh tranh trong nội bộ ngành

Là sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cùng sản xuất hoặc tiêu thụ một loại hàng hóa nhằm giành giật điều kiện sản xuất và tiêu thụ có lợi nhất để thu được lợi nhuận siêu ngạch.

Ví dụ: Coca cola và Pespsi được coi là cạnh tranh trong nội bộ ngành nước giải khát có ga, hay như Samsung và Apple là các đối thủ cạnh tranh trong nội bộ ngành di động thông minh.

  • Cạnh tranh giữa các ngành với nhau

Các doanh nghiệp ở các ngành kinh tế cạnh tranh với nhau với mục đích thu loại nhuận cao nhất về mình. Sự phân bổ vốn đầu tư giữa các ngành kinh tế một cách tự nhiên sẽ hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân.

Thứ ba, căn cứ vào tính chất của việc cạnh tranh

  • Cạnh tranh hoàn hảo

Cạnh tranh hoàn hảo xảy ra khi có nhiều người bán cùng một loại sản phẩm, không có sự khác biệt về mẫu mã, công dụng cạnh tranh với nhau nhưng không có ai đủ khả năng khống chế giá hàng hóa trên thị trường. Để có thể dẫn đầu trong cuộc cạnh tranh hoàn hảo này, người bán sẽ phải giảm giá hoặc tìm ra sự khác biệt trong sản phẩm của mình so với những người bán khác.

  • Cạnh tranh không hoàn hảo

Là cuộc cạnh tranh giữa những người bán có sản phẩm không hoàn toàn giống nhau.

  • Cạnh tranh độc quyền

Cạnh tranh độc quyền xảy ra khi trong thị trường có rất ít người bán hàng hóa, dịch vụ đó. Giá cả của sản phẩm sẽ do chính người bán quyết định, không dựa vào mối quan hệ cung – cầu.

Cuối cùng, căn cứ vào thủ đoạn cạnh tranh

  • Cạnh tranh lành mạnh

Là cuộc cạnh tranh không vi phạm pháp luật, phù hợp với chuẩn mực xã hội, diễn ra một cách công khai và công bằng với đôi bên.

  • Cạnh tranh không lành mạnh

Là cuộc cạnh tranh trái với luật pháp, dựa vào những kẽ hở của pháp luật và bị xã hội lên án, ví dụ: trốn thuế, buôn bán lậu,…

hinh-anh-canh-tranh-la-gi-3
Cạnh tranh không lành mạnh

Vai trò của cạnh tranh 

Có thể nói, cạnh tranh là yếu tố cần có để tạo động lực phát triển, đi lên cho chủ thể trong các lĩnh vực khác nhau.

Mặt tích cực của cạnh tranh 

Xét trong lĩnh vực kinh tế, cạnh tranh là yếu tố không thể thiếu, có vai trò quan trọng trong nền sản xuất hàng hóa và các nền sản xuất kinh doanh khác. 

  • Cạnh tranh không những là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển mà còn là yếu tố điều tiết hệ thống thị trường, khiến cho các mối quan hệ xã hội trở nên lành mạnh hơn.
  • Chính yếu tố cạnh tranh đã thúc đẩy các nhà kinh doanh cần không ngừng sáng tạo, đổi mới trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, cần sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, áp dụng khoa học – kĩ thuật trong sản xuất để nâng cao năng suất lao động.
  • Xét về tầm vi mô, cạnh tranh khiến nhà sản xuất phải tìm mọi cách để làm ra sản phẩm có chất lượng tốt hơn để đáp ứng với thị hiếu của người tiêu dùng.
  • Ngoài ra, đối với người tiêu dùng, khi có sự cạnh tranh, họ sẽ dễ dàng so sánh mặt hàng để tìm ra những sản phẩm có chất lượng tốt hơn, mẫu mã đa dạng, phong phú hơn, đáp ứng các yêu cầu của người tiêu dùng trong xã hội.

Mặt tiêu cực của cạnh tranh 

Cạnh tranh là yếu tố quan trọng trong việc sản xuất, phát triển và kinh doanh. Tuy nhiên, cạnh tranh như thế nào là lành mạnh? Đó mới là mấu chốt vấn đề. Rất nhiều người không áp dụng việc cạnh tranh lành mạnh, dẫn đến hàng loạt những vấn đề tiêu cực như: 

  • Cạnh tranh làm thay đổi cấu trúc xã hội trên phương diện sở hữu của cải, từ đó, gây ra hiện tượng lạm quyền, độc quyền, hình thành sự phân hóa giàu nghèo một cách mạnh mẽ.
  • Chính bởi việc không hiểu rõ bản chất của cạnh tranh lành mạnh trong kinh doanh, rất nhiều người đã sử dụng những thủ đoạn xấu xa để chuộc lợi cá nhân một cách bất hợp pháp. 

Như vậy, trên đây là câu trả lời cho câu hỏi: “Cạnh tranh là gì?” mà Luận Văn 24 dành cho bạn. Chúng tôi tin rằng, với những thông tin trên, bạn sẽ hiểu về vấn đề cạnh tranh một cách rõ ràng hơn cả. Nếu bạn có điều gì thắc mắc, hãy liên hệ với chúng tôi qua SĐT: 0988 55 2424 hoặc Email: luanvan24@gmail.com để được tư vấn và giải đáp trực tiếp.

Nguồn: Luanvan24.com

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Bài viết liên quan

0988 55 2424
Chat Zalo
Zalo: 0988.55.2424